Hồi hương là ngạt thở, ký ức là ma quỷ. Trong ‘Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt’, Kevin Chen đã vẽ nên một bức tranh ám ảnh về một gia đình tan vỡ và một vùng quê nghèo đang vật lộn với quá khứ. Hãy cùng Review Sách Mới khám phá câu chuyện này trong chuyên mục Sách Văn Học nhé!
Giới thiệu về Kevin Chen
Kevin Chen là một trong những cây bút nổi bật của văn học Đài Loan đương đại. Ông được biết đến với phong cách viết gai góc, thẳng thắn và không ngại phơi bày những góc khuất của xã hội. Trong tác phẩm “Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” (Ghost Town, 2018), Chen tiếp tục khai thác những chủ đề nhạy cảm như bi kịch gia đình, hủ tục lạc hậu, và sang chấn tâm lý. Cuốn sách không chỉ là một câu chuyện mà còn là một lời cảnh tỉnh về những hệ lụy của quá khứ, những gánh nặng gia đình và những vết thương mà chúng ta mang theo suốt cuộc đời.
Nội dung chính của Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt
Trong hành trình trở về Vĩnh Tĩnh, không phải ai cũng tìm thấy sự cứu rỗi. Nhưng những tia sáng vẫn le lói xuyên qua bóng tối. Một số nhân vật đã tìm được sự tha thứ, một món quà không phải lúc nào cũng dễ dàng trao đi.
Lời thì thầm từ Vĩnh Tĩnh
“Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” không chỉ đơn thuần là một câu chuyện về một gia đình Đài Loan. Nó là một lời thì thầm ám ảnh về những gánh nặng mà mỗi chúng ta mang theo: gánh nặng của quá khứ, của những mối quan hệ gia đình phức tạp,và của những hủ tục xã hội.
Kevin Chen đã đưa ta đến Vĩnh Tĩnh – một vùng quê nghèo nhưng lại chất chứa vô vàn bi kịch. Chín thành viên gia đình họ Trần, mỗi người mang một nỗi đau riêng, kể lại câu chuyện của họ từ những góc nhìn khác nhau. Tất cả tạo nên một bức tranh đa diện và đầy ám ảnh về một gia đình tan vỡ.
Ngoài ra, nội dung còn để ta biết đến những vấn đề nhức nhối của xã hội Đài Loan lúc bấy giờ. Đó là tư tưởng trọng nam khinh nữ, sự kỳ thị LGBT đến những hủ tục ăn sâu bám rễ. Nhưng phần reviewsachmoi.com muốn bạn thấy là sự giằng xé trong tâm hồn mỗi con người. Đó là sự khao khát hạnh phúc chất chồng lên những ràng buộc của quá khứ.
Xem thêm >>> Tóm Tắt Hai Vạn Dặm Dưới Đáy Biển – Jules Verne
Những bóng ma quá khứ
Phần đầu tiên của “Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” hiện lên với bầu không khí u ám và ngột ngạt. Như thể những bóng ma quá khứ vẫn còn lảng vảng đâu đây. Bước chân đầu tiên của Trần Thiên Hoành khi trở về Đài Loan sau nhiều năm lưu lạc đã khơi dậy tất cả ký ức, sắc nét đến ám ảnh. Nhưng vì sao đối với Thiên Hoành quê hương Vĩnh Tĩnh lại biến thành vùng đất “quỷ tha ma bắt”?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải lật giở từng trang sách và cảm nhận rõ rệt sự giằng xé trong tâm hồn Thiên Hoành. Anh vừa trở về từ một thế giới văn minh, hiện đại, để đối diện với một vùng quê nghèo nàn, lạc hậu.
“Mùa hè năm nay miền Trung đảo khô hạn, mặt đường buổi chiều giống như bếp lò, không cần bật gas cũng có thể rán trứng rang cơm nấu cháo trên đó. Biền biệt ngần ấy năm, mọi thứ trước mắt ăn khớp với ký ức của gã, nóng ghê gớm, cái nóng buổi chiều khiến thời gian trôi chậm lại, cây ngủ trưa gió lặng lờ, nín thở lắng tai sẽ nghe thấy đất đang ngáy.”
Cái nóng hầm hập, cái sự tĩnh lặng đến nghẹt thở, những hủ tục cúng kiếng vẫn còn ăn sâu bám rễ. Tất cả tạo nên một bức tranh quen thuộc nhưng cũng đầy xa lạ đối với Thiên Hoành.
Dường như Vĩnh Tĩnh vẫn mãi là một vùng đất bị thời gian bỏ quên, nơi những linh hồn lạc lối vẫn đang vật vờ tìm kiếm lối thoát. Và có lẽ, Thiên Hoành cũng là một trong số đó.
“Trong tiếng Anh, “ghost” vừa là ma, vừa là quá khứ. “Ghost” vừa là những thực thể siêu linh trú ngụ trong mọi xó xỉnh tại thế gian, vừa mang nghĩa như những mẩu ký ức rời rạc, chắp vá, chồng lấn, va đập, khởi phát từ quá vãng và bám trụ mãi mãi ở thực tại.” – Trích nhận xét của độc giả CuongTran (goodreads) với Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt
Câu nói này không chỉ là một định nghĩa, mà là một lời giải thích cho toàn bộ những bi kịch và ám ảnh trong cuốn sách Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt. Quá khứ không hề biến mất, nó ẩn náu trong từng ngóc ngách của Vĩnh Tĩnh, trong từng thành viên gia đình họ Trần, và nó chi phối mọi hành động và quyết định của họ.
Chúng ta sẽ gặp A Thiền – người mẹ cay nghiệt, người đàn bà mang trong mình những vết thương sâu sắc từ quá khứ bị áp bức và một cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Bà trở thành người mà mình căm ghét:
“Bà mẹ ấy đã trở thành chính người mà bà từng ghét – mẹ chồng – với tính cách đay nghiến y hệt!”
Bên cạnh đó, chúng ta cũng sẽ gặp những người con của A Thiền, mỗi người mang một vết thương riêng. Mỗi người lại có một cách khác nhau để đối phó với những vết thương đó.
Chúng ta cũng sẽ gặp chị cả Thục Mỹ, người phụ nữ chán chường với cuộc sống nội trợ, và chị hai Thục Lệ, người sống “tàng hình” giữa thế giới náo nhiệt của Đài Bắc:
“Cô tuyệt nhiên không biết rằng mình thật ra là người không có màu sắc, trong suốt, là sự tồn tại dễ bị ngó lơ nhất giữa đám đông.”
Cuối cùng trong Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt chúng ta sẽ gặp T, một nhân vật bí ẩn từ miền Bắc nước Đức, người có mối liên hệ đặc biệt với Thiên Hoành.
“Quê T ở miền Bắc nước Đức, thành phố nhỏ Laboe bên bờ biển Baltic, sau khi vào đông tuyết lớn chôn vùi tất cả, cây trụi cỏ khô, mãi đến tháng Ba, tháng Tư mới nhú chồi non. Gã nhớ cái lạnh thấu xương đó, gió rét sắc như dao, vừa thổi tới liền gọt đi chóp mũi.”
Liệu T có phải là lối thoát cho Thiên Hoành, hay chỉ là một ảo ảnh trong cuộc hành trình tìm kiếm bản thân?
Vùng Đất Của Những Linh Hồn Lạc Lối
Nếu phần đầu là một lời thì thầm, thì ở phần này, “Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” cất lên một tiếng vọng rền rĩ từ Vĩnh Tĩnh. Nơi đây không còn là miền đất của ký ức êm đềm mà là một cái mồ chôn kỷ niệm. Nơi những hủ tục, định kiến và những bóng ma quá khứ giăng bẫy, kìm kẹp những linh hồn lạc lối.
Đừng tìm kiếm những bóng ma rùng rợn trong những trang sách này. Bởi Kevin Chen không kể chuyện kinh dị. Ông vẽ nên những con “ma” theo một cách riêng, như thể những linh hồn ấy chỉ đơn giản là “người không cách nào tiếp xúc với thế giới, dù có khả năng quan sát mọi sự, lắng nghe mọi câu chuyện, sở hữu những sự thật mà con người vĩnh viễn không thể khai mở.” “Ma” này không hù dọa, mà chỉ lặng lẽ quan sát, ghi nhận và phơi bày những sự thật trần trụi về Vĩnh Tĩnh.
“Mang cái tên Vĩnh Tĩnh: “vĩnh” trong “vĩnh viễn”, “tĩnh” trong “an tĩnh”, người làng dựa vào đó hằng mong cầu một cuộc sống muôn đời bình an, song thực chất, càng ngụp sâu trong cái vẻ an ổn của làng, người ta sẽ càng chỉ thấy đớn đau và bi kịch.”
Câu nói ấy vang vọng như một lời nguyền, ám ảnh cả vùng đất. Vĩnh Tĩnh mang trong mình cái tên mỹ miều, lại chất chứa những bi kịch, những nỗi đau được che đậy dưới lớp vỏ bọc bình yên giả tạo.
“Ký ức đầy bí mật là môi trường thích hợp của tôi, không vạch trần, giấu kín, bẩn thỉu, xấu xa, thối rữa, những bí mật vùi sâu chôn chặt cả đời là chất môi giới dịu dàng nhất với tôi.”
Vĩnh Tĩnh nuôi dưỡng những bí mật, những ký ức đau thương. Lặng lẽ biến chúng thành những con “ma” ám ảnh cuộc đời những người con nơi đây. Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt của Kevin Chen đã làm rất tốt điều này.
Trên con đường trở về, Thiên Hoành gặp lại Thuyền Con. Nhưng ký ức tuổi thơ ngọt ngào nhanh chóng tan biến khi anh chứng kiến những hủ tục cúng kiếng vẫn còn thống trị đời sống tinh thần của người dân Vĩnh Tĩnh.
“Mở cái bàn tròn gấp ra, gà lợn vịt mì ăn liền hoa quả khô đều phải bày lên bàn, bàn tròn kê ở trước nhà hướng ra ngoài, trước bàn đặt một chậu nước sạch, trong nước ngâm chiếc khăn, mặt nhỏ, để hồn ma qua đường rửa sạch tay chân, tận hưởng bữa tiệc bàn tròn. Trên mỗi đĩa đồ ăn cắm ba cây hương, càng là năm thiếu thốn, bàn cúng ngược lại càng thịnh soạn. Hoá vàng mã, cầu hồn ma qua đường đừng quấy nhiễu, trong suốt tháng Bảy âm lịch không được động thổ, chuyển nhà, đi xa.” – Trích Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt
Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến A Thiền, người mẹ vừa đáng thương vừa đáng trách, người phụ nữ gánh trên vai những gánh nặng của gia đình và xã hội.
“Cổ họng mẹ có hệ thống văn tự riêng, mắng mỏ cay nghiệt, thần chú vỗ về, câu chuyện rối rắm, tụng kinh vang dội, bất cứ lúc nào cũng có khả năng bịa đặt cảnh đời phức tạp.”
Bà vừa là người che chở, vừa là người gây ra những vết thương cho con cái. Bà là biểu tượng của Vĩnh Tĩnh vừa khắc nghiệt, vừa bao dung, vừa đáng sợ lại vừa đáng thương.
Nhưng có lẽ, điều ám ảnh nhất ở phần này chính là sự cô đơn, sự lạc lõng của những linh hồn bị giam cầm trong Vĩnh Tĩnh.
“Khi còn sống, tôi cho rằng người chết rồi thanh ma thì sẽ gặp được những con ma khác. Thật sự làm ma mới nhận ra, ma chính là một dạng tồn tại hiu quạnh nhất, không thể gặp gỡ bất cứ con người, sự việc, sự vật nào trong không gian và thời gian.”
Dù sống hay chết, những người con của Vĩnh Tĩnh vẫn không thể tìm được sự kết nối, sự thấu hiểu. Họ mãi mãi là những linh hồn lạc lối, lang thang trong cái vùng đất mà lẽ ra phải là quê hương, là nơi thuộc về…
Phần 3: Cơ Hội Chữa Lành Hay Vòng Xoáy Bi Kịch?
Phần cuối cùng của “Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” là một hành trình đầy đau đớn. Nơi các nhân vật phải đối diện với quá khứ, với những bí mật gia đình và với những vết thương lòng. Sự trở về Vĩnh Tĩnh không mang lại sự cứu rỗi cho tất cả mọi người. Một số nhân vật tìm thấy sự giải thoát, một số khác lại chìm sâu hơn vào bóng tối. Một số khác nữa chấp nhận sống chung với những vết sẹo quá khứ.
“Con người ta vì sao phải về nhà? Đâu là nhà? Gã trở về, không phải để cứu chuộc, không phải để sám hối, không phải để tìm kiếm lời giải đáp. Hồi hương không phải nghĩa vụ, hồi hương khiến gã ngạt thở. Nhưng gã phải về. Bởi vì, quả thực chẳng còn nơi nào để đi cả.”
Câu nói này trong Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt như một lời thú nhận rằng đôi khi chúng ta phải trở về. Không phải vì muốn tìm kiếm hạnh phúc, mà vì không còn nơi nào để đi. Sự trở về không phải lúc nào cũng mang lại bình yên. Nhưng nó là một bước cần thiết để đối diện với sự thật và tìm kiếm sự thanh thản trong tâm hồn.
Trong hành trình này không phải ai cũng tìm thấy sự cứu rỗi. Dẫu vậy những tia sáng vẫn le lói xuyên qua bóng tối. Một số nhân vật đã tìm được sự tha thứ, một món quà không phải lúc nào cũng dễ dàng trao đi nhưng lại có sức mạnh giải phóng phi thường. Tha thứ không phải là lãng quên hay phủ nhận quá khứ. Nó là hành trình buông bỏ gánh nặng hận thù, mở lòng đón nhận một tương lai bớt đau khổ.
‘Bi kịch cá nhân nép mình trong những nếp gấp của bi kịch gia đình, bi kịch gia đình ghi đè lên những bi kịch mang tính lịch sử xã hội’
Dù “Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” tràn ngập bi kịch nhưng Kevin Chen vẫn dành một chút hy vọng cho những đứa con của Vĩnh Tĩnh. Có người tìm thấy tình yêu, có người tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn, có người quyết tâm rời bỏ vùng quê nghèo để xây dựng một cuộc sống mới. Những lựa chọn khác nhau ấy, dù mang đến những kết quả khác nhau, đều cho thấy rằng dù cuộc sống có khó khăn đến đâu thì con người vẫn luôn khao khát hạnh phúc và luôn nỗ lực để vươn lên.
Kết
“Vùng Đất Quỷ Tha Ma Bắt” khép lại bằng một cái kết mở, không có những câu trả lời dễ dãi hay những kết thúc có hậu. Thay vào đó, Kevin Chen để lại cho người đọc những câu hỏi day dứt về gia đình, về quá khứ. Ông đã chứng minh rằng “Người chết không phải không biết lên tiếng, người chết trong Vùng đất quỷ tha ma bắt lại là người nắm giữ những ẩn khuất khó lý giải.” Và có lẽ, chính những linh hồn ấy mới là những người hiểu rõ nhất về những bi kịch và những niềm hy vọng ẩn chứa trong Vĩnh Tĩnh.